Inflacja w Polsce wyniesie 7,03% w 2020? Wszystko o inflacji

Co to jest inflacja? Inflacja w Polsce 2019? Jaka jest rzeczywista inflacja?

Najni┼╝sza krajowa ci─ůgle ro┼Ťnie, mamy coraz wi─Öcej pieni─Ödzy, ale mo┼╝emy kupi─ç tyle samo, a nawet mniej. To w┼éa┼Ťnie wina inflacji, czyli ukrytego podatku.

ÔÇ×Inflacja jest t─ů form─ů podatku, kt├│r─ů mo┼╝na na┼éo┼╝y─ç bez ustawyÔÇŁ.

Milton Friedman

Co to jest inflacja?

Inflacja to spadek warto┼Ťci pieni─ůdza w czasie, czyli spadek si┼éy nabywczej pieni─ůdza. Je┼╝eli inflacja wynosi 2% w skali roku, to 100 z┼é, kt├│re teraz jest warte 100 z┼é, za rok b─Ödzie mie─ç realn─ů warto┼Ť─ç 98 z┼é, chocia┼╝ dalej b─Ödzie to banknot o nominale 100 z┼é. Podsumowuj─ůc, za t─ů sam─ů ilo┼Ť─ç pieni─Ödzy kupimy mniej d├│br w nast─Öpnym roku.
Przeciwie┼ästwem inflacji jest deflacja, czyli wzrost si┼é nabywczej pieni─ůdza.

Przyczyny inflacji:

  • Zwi─Ökszona emisja pieni─ůdza:
    Nadmierna ilo┼Ť─ç drukowanego pieni─ůdza przez bank centralny oraz kreacja pieni─ůdza przez banki komercyjne.
  • Ograniczenia poda┼╝y:
    Wyst─Öpuje w przypadku katastrofy albo braku np. w przypadku suszy cena ┼╝ywno┼Ťci wzrasta, przez co kupimy mniej za t─ů sam─ů ilo┼Ť─ç got├│wki. Drugim przyk┼éadem mo┼╝e by─ç wzrost ceny ropy, kt├│ra wykorzystywana jest do transportu, a produkty musz─ů trafi─ç z fabryki do klienta.
  • Niezr├│wnowa┼╝ony bud┼╝et pa┼ästwa:
    Państwo ma większe wydatki niż wpływy.

Rodzaje inflacji

  • Pe┼ézaj─ůca: nie wi─Öcej ni┼╝ 5% w skali roku;
  • Krocz─ůca (umiarkowana): 5-10% w skali roku;
  • Galopuj─ůca: powy┼╝ej 20% w skali roku;
  • Hiperinflacja: powy┼╝ej 150% w skali roku, dobrym przyk┼éadem jest sytuacja w Wenezueli, gdzie inflacja wynosi 32,9 mln proc. w skali roku!

Skutki inflacji

Negatywne skutki inflacji:

  • Osoby, kt├│re oszcz─Ödzaj─ů pieni─ůdze i ich nie inwestuj─ů, s─ů stratne, poniewa┼╝ ich oszcz─Ödno┼Ťci s─ů warte z roku na rok coraz mniej;
  • Spadaj─ůca jako┼Ť─ç ┼╝ycia os├│b najubo┼╝szych, poniewa┼╝ nominalnie zdobywaj─ů tyle samo pieni─Ödzy, ale ich warto┼Ť─ç jest ni┼╝sza;
  • Brak stabilno┼Ťci w prowadzeniu dzia┼éalno┼Ťci gospodarczej. Przez wzrost cen np. restauracje musz─ů drukowa─ç nowe menu, kt├│rych produkcja te┼╝ kosztuje. Takie wydatki s─ů nazywane kosztami zdartymi.

Pozytywne skutki inflacji:

  • Zwrot d┼éugu po ni┼╝esz warto┼Ťci pieni─ůdza;
  • Pozytywne skutki inflacji odczuwa g┼é├│wnie pa┼ästwo, poniewa┼╝ spadek pieni─ůdza zmusza do wi─Ökszych wydatk├│w, a wi─Öksze wydatki to szybszy rozw├│j gospodarki.

Jak sprawdzana jest inflacja w Polsce

GUS Inflacja
Budynek G┼é├│wnego Urz─Ödu Statystycznego, AL. Niepodleg┼éo┼Ťci 208, Warszawa, Fot. Jacek ┼üagowski/Agencja Gazeta

Sprawdzaniem inflacji w Polsce zajmuje si─Ö GUS, czyli G┼é├│wny Urz─ůd Statystyczny. Inflacja jest dzielona na inflacj─Ö bazow─ů oraz wska┼║nik inflacji CPI (Consumer Price Index).

Inflacja CPI

Badanie inflacji CPI zaczyna si─Ö od losowania gospodarstw domowych. Badanie jest dobrowolne, wi─Öc cz─Östo ankieterzy nie s─ů wpuszczani do dom├│w. G┼é├│wnie przez osoby zamo┼╝ne, kt├│re t┼éumacz─ůce si─Ö brakiem czasu oraz osoby starsze ze wzgl─Ödu na brak zaufania. Udzia┼é w badaniu bierze oko┼éo 40 tys. gospodarstw domowych. Badani dostaj─ů dzienniczki, w kt├│rych notuj─ů dok┼éadnie wszystkie swoje codzienne wydatki przez miesi─ůc.

Warto jest zapisywać swoje wydatki, nawet jeżeli nie bierzemy udziału w żadnym badaniu, ponieważ to pomaga w oszczędzaniu pieniędzy.

Na podstawie dzienniczk├│w tworzone s─ů koszyki wydatk├│w dla sze┼Ťciu typ├│w gospodarstw:

  • Pracowniczych;
  • Rolnik├│w;
  • Pracuj─ůcych na w┼éasny rachunek;
  • Emeryt├│w i rencist├│w.

Wydatki wszystkich grup dzielone s─ů na kategorie: ┼╝ywno┼Ť─ç, napoje, u┼╝ywki, rekreacj─Ö, rozrywk─Ö, restauracje oraz hotele. Na podstawie tych kategorii wyliczane s─ů wydatki dla przeci─Ötnego gospodarstwa domowego.

Badanie Bud┼╝etu Gospodarstw Domowych (BBGD) pozwala okre┼Ťli─ç, ile rodacy wydaj─ů oraz jakie produkty maj─ů najwi─Öksz─ů wag─Ö w koszyku konsumenta.

Wagi
Okre┼Ťlaj─ů istotno┼Ť─ç danego produktu dla konsumenta. Jedne produkty jak chleb kupujemy cz─Ö┼Ťciej, a inne takie jak np. baterie kupujemy rzadziej.

GUS nie opiera si─Ö tylko na zapisach w dzienniczkach badanych gospodarstw, ale r├│wnie┼╝ je weryfikuje. Sprawdzane s─ů ceny produkt├│w i us┼éug z 35.000 punkt├│w w 208 rejonach Polski.

Inflacja bazowa

Inflacja bazowa jest d┼éugoterminow─ů prognoz─ů inflacji, natomiast nie sprawdza si─Ö w kr├│tkoterminowych prognozach. Nie uwzgl─Ödnia ona szok├│w poda┼╝owych, czyli przyczyn, kt├│re maj─ů chwilowy wp┼éyw na inflacj─Ö.
NBP (Narodowy Bank Polski) wylicza inflacj─Ö bazow─ů, czerpi─ůc dane z bada┼ä GUS-u nad inflacj─ů CPI.
Inflacja bazowa dzieli si─Ö na cztery kategorie:

  • Inflacja bazowa po wy┼é─ůczeniu cen administracyjnych:
    Ceny, kt├│re s─ů ustalane przez pa┼ästwo, a nie prywatne instytucje np. kanalizacja, woda, pr─ůd.
  • Inflacja bazowa po wy┼é─ůczeniu cen najbardziej zmiennych:
    Nieuwzgl─Ödniane s─ů ceny, kt├│re maj─ů du┼╝─ů zmienno┼Ť─ç ze wzgl─Ödu na szoki gospodarcze albo sezonowo┼Ť─ç np. owoce, warzywa, mi─Öso, paliwa, gaz, op┼éaty, dost─Öp do internetu, us┼éugi prawne.
  • Inflacja bazowa po wy┼é─ůczeniu cen ┼╝ywno┼Ťci i energii:
    Nieuwzgl─Ödniane s─ů ceny wra┼╝liwe np. na chwilowe s┼éabsze plony albo wzrost cen producent├│w ropy naftowej;
  • 15% ┼Ťrednia obci─Öta:
    Nie s─ů liczone grupy produkt├│w, kt├│rych ceny wzros┼éy lub spa┼éy o 15% zar├│wno do poprzedniego miesi─ůca, jak i analogicznego miesi─ůca ubieg┼éego roku.

Koszyk konsumenta stale si─Ö zmienia

Inflacja w Polsce
Najcz─Ö┼Ťciej kupowane auto w 1975 roku oraz najcz─Ö┼Ťciej kupowane auto w 2019 roku

Produkty badane przez GUS ci─ůgle s─ů zmieniane ze wzgl─Ödu na post─Öp technologiczny. Jedne produkty znikaj─ů, a inne si─Ö pojawiaj─ů np. telewizory czarno bia┼ée, zosta┼éy zast─ůpione kolorowymi, a fiat 126P zosta┼é zast─ůpiony przez Toyot─Ö Yaris. Jest to g┼é├│wny problem w obliczaniu inflacji, poniewa┼╝ p┼éacimy wi─Öcej za produkty, ale r├│wnie┼╝ te produkty s─ů lepsze. W celu zwi─ůzania tego problemu g┼é├│wny urz─ůd statystyczny dobiera produkty zast─Öpcze, czyli telewizor czarno bia┼éy zast─Öpuje telewizorem kolorowym itp.
GUS nie jest w stanie kontrolowa─ç wszystkich produkt├│w, dlatego bada tylko/a┼╝ 1400 produkt├│w dost─Öpnych na polskim rynku.
Jakie dok┼éadnie produkty s─ů badane przez GUS, jest tajemnic─ů, w zwi─ůzku z tym wiele ludzi pos─ůdza pa┼ästwowy urz─ůd o sztuczne zani┼╝anie inflacji.

Jaka jest rzeczywista inflacja w Polsce?

Aktualnie inflacja wed┼éug GUS wynosi 2,6%, ale czy tak jest w rzeczywisto┼Ťci?
Wszyscy widzimy wzrost cen towar├│w i us┼éug, dlatego wiemy, ┼╝e wzros┼éy zdecydowanie wi─Öcej ni┼╝ 2,6% do roku poprzedniego. W zwi─ůzku z tym pa┼ästwowy urz─ůd nas oszukuje?
Przede wszystkim problem polega w obliczaniu inflacji ze statystyki oraz wyborze produkt├│w przez GUS, kt├│re s─ů utajnione. Zazwyczaj utajnienie informacji ma na celu ukrycie niedoci─ůgni─Ö─ç lub przek┼éama┼ä tak jak w przypadkach piramid finansowych, a jak jest w przypadku G┼é├│wnego Urz─Ödu Statystycznego?

Jak powinna by─ç liczona rzeczywista inflacja?

Ekonomi┼Ťci wci─ů┼╝ spieraj─ů si─Ö, jak powinna by─ç liczona inflacja, aby by┼éa zgodna ze stanem faktycznym.
Jest wiele teorii mniej oraz bardziej słusznych, natomiast skupimy się na tej, najbardziej rzetelnej.

Si┼éa gospodarki, a ilo┼Ť─ç pieni─ůdza na rynku

Aby sprawdzi─ç realn─ů inflacj─Ö, trzeba por├│wna─ç dwa wska┼║niki:

  • Agregat M3, kt├│ry informuje nas o ilo┼Ťci pieni─ůdza w gospodarce;
  • PKB (Produkt Krajowy Brutto), kt├│ry informuje o rozwoju gospodarczym kraju.

Jest kilka miar pieni─ůdza w obiegu wyra┼╝anych liter─ů M:
M0 to pieni─ůdze wyemitowane przez NBP
M1 to M0+ pieni─ůdze, kt├│re posiadaj─ů ludzie w formie fizycznej, jak i na koncie w banku;
M2 to M1+ konta oszcz─Ödno┼Ťciowe, lokaty w banku, kr├│tkoterminowe akcje;
M3 to M1+M2+ Po┼╝yczki, kredyty, inwestycje w fundusze
Im wy┼╝sza liczba przy M, tym mniejsza p┼éynno┼Ť─ç got├│wki.

Na rynek musi by─ç zachowana proporcja pomi─Ödzy coraz wi─Öksz─ů ilo┼Ťci─ů pieni─ůdza na rynku, a rozwojem kraju.

Przybywa pieni─ůdza, a gospodarka si─Ö nie rozwija: Inflacja;
Gospodarka rozwija si─Ö szybciej ni┼╝ emisja pieni─ůdza: Deflacja.

Na wykresie jest podany przyp┼éyw pieni─ůdza M3 oraz PKB Polski od 2007 do 2019 roku w mln USD.

W komentarzu Artur zwrócił mi uwagę na to, że nie podałem dwóch istotnych informacji:
1. Podane warto┼Ťci M3 s─ů ze stycznia ka┼╝dego roku;
2. Warto┼Ťci PLN zosta┼éy przeliczone na USD po kursie 3,83 PLN/USD, czyli z dnia pisania artyku┼éu.

Jak liczona jest inflacja w Polsce?

Por├│wnuj─ůc rok 2018 do roku 2019:
PKB z 552,58 mln USD wzrosło do 581,29 mln USD, czyli wzrosło o 5,19%;
M3 z 341,93 mln USD wzrosło do 383,05 mln USD, czyli wzrosło o 12,02%;

R├│┼╝nica mi─Ödzy wzrostem PKB a ilo┼Ťci─ů pieni─ůdza M3 na rynku to 6,83%, czyli realna inflacja w Polsce z roku 2018 na rok 2019 to oko┼éo 6,83%.

Niemo┼╝liwe jest znalezienie tak dobrze oprocentowanej lokaty lub konta oszcz─Ödno┼Ťciowego, aby nie traci─ç na warto┼Ťci pieni─ůdza.

Jaka b─Ödzie inflacja w 2020 roku?

Wed┼éug prognoz Citi banku PKB Polski w 2020 roku wzro┼Ťnie o 3,7%. Za┼é├│┼╝my optymistycznie, ┼╝e przyp┼éyw got├│wki M3 b─Ödzie taki sam jak w 2018-2019, czyli 12,02%.

Por├│wnuj─ůc rok 2019 do prognoz na rok 2020:
PKB z 581,29 mln USD mo┼╝e wzro┼Ťnie do 602,80 mln USD, czyli wzrost o 3,7%;
M3 z 383,05 mln USD mo┼╝e wzrosn─ů─ç do 424,17 mln USD, czyli wzrost o 10,73%;

Wtedy r├│┼╝nica mi─Ödzy wzrostem PKB a ilo┼Ťci─ů pieni─ůdza na rynku M3 wyniesie a┼╝ 7,03% w 2020 roku.

5/5 - (5 votes)