1. Home
  2. Ekonomia
  3. Popyt i podaż zadania i rozwiązania

Popyt i podaż zadania i rozwiązania

Popyt i podaż przykłady i rozwiązania zadania

Zestawienie przykładów z mikroekonomi „Popyt i podaż zadania i rozwiązania” ma na celu przedstawienie oraz wyjaśnienie funkcjonowanie popytu oraz podaży w przykładach.

Zadanie 1

Krótki test na rozgrzewkę:

0%

Poniższe stwierdzenie dotyczy popytu podaży czy czynnika cenowego?

1 / 5

a) Oczekiwania co do przyszłych cen

2 / 5

b) Dochód konsumentów

3 / 5

c) Ceny dóbr komplementarnych

4 / 5

d) Cena badanego dobra

5 / 5

e) Obciążenia podatkowe

Your score is

0%

Zadania z funkcją popytu (popyt i podaż zadania i rozwiązania)

Zadanie 2

W oparciu o funkcję dziennego popytu na herbatę w osiedlowym sklepie w postaci:
QD = f(P) = 600 – 20P (gdzie P – cena dobra X w zł.),

PQD

a) określ dzienną sprzedaż herbaty przy cenie 10 zł,

Należy stworzyć nową funkcję do ceny 10 zł.

Do obliczenia wykorzystujemy wcześniej użyty wzór QD = f(P) = 400 -20P. Pod P wstawiamy 10 zł:
QD = f(P) = 400-10P
QD = f(P) = 400 – 20 · 10
QD = f(P) = 400 – 200
QD = f(P) = 200

W rezultacie otrzymamy: P = 10 zł, QD = 200 szt.


b) Jeżeli sprzedawca planuje sprzedaż dobra na poziomie 300 szt. dziennie jaką powinien ustalić cenę:

Tak samo, jak poprzednio do obliczenia wykorzystujemy wcześniej użyty wzór QD = f(P) = 400 – 20P. Jednakże pod QD podstawiamy 300:

QD = f(P) = 400 – 20P
300 = 400 – 20P
300 – 400 = -20P
-100 = -20P /: (-20)
5 = P
P = 5

W rezultacie otrzymamy: P = 5 zł, QD = 300 szt.

Odp.: 200 sztuk herbaty zostanie sprzedanych przy cenie 10 zł.


c) Jeżeli sprzedawca rozdałby gratis potencjalnym klientom dobro, jakie byłoby zapotrzebowania przy założeniu, że funkcja popytu nie uległaby zmianie:

Jeżeli producent rozdałby herbatę za darmo, to znaczy, że cena tego dobra wynosi 0. W związku z tym pod P podstawiamy 0:

QD = f(P) = 400-20P
QD = f(P) = 400 – 20 · 0
QD = f(P) = 400

W rezultacie otrzymamy: P = 0 zł, QD = 400 szt.


d) Określ poziom ceny zaporowej na herbatę:

Cena zaporowa to cena, przy której sprzedaż wynosi 0, więc tym razem 0 podstawiamy pod QD.

QD = f(P) = 400-20P
0 = 400 -20P
0 – 400 = -20P
-400 = -20P /: (-20)
20 = P
P = 20

W rezultacie otrzymamy: P = 20 zł, QD = 0 szt.


e) W oparciu o powyższe obliczenia uzupełnij tabelę, co więcej wykreśl krzywą dziennego popytu na analizowane dobro, opisując odpowiednio osie:

PQD
0400
5300
10200
200
  • Tabele tworzymy na podstawie cen. Zaczynamy od najwyższej ceny, a kończymy na najniższej.
  • Najniższa cena jest w podpunkcie c, gdzie sprzedawca rozdawał towar gratis, czyli P = 0, natomiast QD = 400.
  • Kolejna cena to cena P = 5 z podpunktu b, tymczasem QD = 300 szt.
  • Następna cena to P = 10 z podpunktu a, gdzie QD = 200 szt.
  • Ostatnia cena to P = 20 zł z podpunktu d, gdzie QD = 0 szt.

Następnie na podstawie tabeli powyżej rysujemy krzywą popytu:

popyt i podaż przykłady

Zadanie 3

Znając funkcję miesięcznego popytu na dobro A w postaci następującej: QD = f(P) = 2.400 – 10P (gdzie P – cena dobra A w zł.), w związku z tym określ:

PUzupełnijUzupełnij
0UzupełnijUzupełnij
20UzupełnijUzupełnij
60UzupełnijUzupełnij
100UzupełnijUzupełnij
140UzupełnijUzupełnij
180UzupełnijUzupełnij
202UzupełnijUzupełnij

a) wykreśl krzywą popytu na to dobro w przedziale cenowym od 0 do 220 zł;

Do wykreślenia funkcji liniowej potrzebujemy P oraz QD.
Do funkcji liniowej QD = f(P) = 2 400-10P pod P wstawiamy cyfry z kolumny P:

  • QD = f(P) = 2 400 – 10 ・0 = 2 400
  • QD = f(P) = 2 400 – 10 ・20 = 2 200
  • QD = f(P) = 2 400 – 10・60 = 1 800
  • QD = f(P) = 2 400 – 10・100 = 1 400
  • QD = f(P) = 2 400 – 10・140 = 1 000
  • QD = f(P) = 2 400 – 10・180 = 600
  • QD = f(P) = 2 400 – 10・220 = 200

Następnie otrzymane wyniki wpisujemy do kolumny QD:

PQD
02 400
202 200
601 800
1001 400
1401 000
180600
220200

W rezultacie na podstawie tabeli otrzymamy następującą krzywą popytu:

popyt i podaż zadania

b) określ jaka zmiana zajdzie w sprzedaży dobra, jeżeli jego cena wzrośnie z 60 do 180 zł, następnie przedstaw tę zmianę na wykresie;

Jeżeli cena dobra wzrośnie z 60 do 180 zł, to wielkość popytu zmaleje- zadziałał czynnik cenowy. Przedstawiamy tę zmianę poprzez przesunięcie wzdłuż krzywej popytu w górę.

popyt i podaż żądani i rozwiązania

c) W wyniku pojawienia się na rynku nowego substytutu konsumenci są skłonni obecnie kupić o 200 szt. mniej dobra A przy każdym poziomie ceny niż dotychczas; przedstaw w tabeli i na wykresie zmianę zapotrzebowania w podanym przedziale cenowym;

Najpierw wytłumaczmy sobie, co to jest substytut? Jest to zamiennik, jego pojawienie się na rynku oznacza spadek popytu, ponieważ konsumenci mają więcej alternatyw do wyboru.

W celu przedstawienia spadku 0 200 sztuk przy każdym poziomie cen tworzymy nową kolumnę, którą oznaczamy jako QD’.
(Od każdego wyniku z kolumny QD odejmujemy 200).

PQDQD
02 4002 200
202 2002 000
601 8001 600
1001 4001 200
1401 000800
180600400
2202000

Następnie na nowym wykresie przedstawiamy zmianę popytu, wykorzystując kolumnę P oraz QD’:

jak obliczyć popyt i podaż

Na rynku zadziałał czynnik pozacenowy, który wywołał spadek popytu, przez co pojawiła się nowa krzywa popytu.


d) napisz równanie nowej funkcji popytu;

W związku ze zmianami, jakie nastąpiły w podpunkcie c, piszemy nową funkcję popytu.

Wystarczy, że w aktualnej funkcji QD = f(P) = 2 400 – 10P uwzględnimy spadek o 200, czyli:
D’ = QD’ = 2 200 – 10P

Możemy sprawdzić, czy nasza nowa funkcja jest poprawna, podstawiając pod P liczby z kolumny QD’ na przykład:

  • P = 0:
    • D’ = QD’ = 2 200 – 10 · 0
    • QD’ = 2 200
  • P = 20:
    • D’ = QD’ = 2200 – 10 · 20
    • QD’ = 2 000

Zadanie 4

Właściciel kina na 500 miejsc oszacował funkcję popytu na bilety jako: QD = f(P) = 600 – 10P (gdzie P – cena biletu w zł.), w związku z tym określ:

a) jaką powinien ustalić cenę, jeżeli chce sprzedać wszystkie bilety, co więcej jaki będzie wówczas jego przychód ze sprzedaży biletów?

W celu ustalenia ceny, przy której właściciel kina sprzeda wszystkie bilety, podstawiamy ilość miejsc (500) pod QD:

QD = f(P) = 600 – 10P
500 = 600 – 10P
500– 600 = -10P
-100 = -10P/: (-10)
10 = P

Przy cenie 10 zł, właściciel kina ma szansę sprzedać wszystkie bilety.

Następnie mając cenę za jeden bilet, obliczamy przychód właściciela kina po sprzedaży wszystkich biletów.

Przychód jest iloczynem ceny i ilości sprzedanego dobra, więc wyliczymy go, wykorzystując wzór na przychód całkowity (TR):
TR = P · QD → 500 · 10 = 5 000 zł

Interpretacja: Właściciel kina chcąc sprzedać wszystkie bilety, powinien ustalić cenę 10 zł za bilet. W rezultacie przy sprzedaży wszystkich biletów jego przychód całkowity wyniesie 5 000 zł.


b) Jaki jest poziom ceny zaporowej na bilety i jaki byłby przychód sprzedawcy przy tej cenie?

Cena zaporowa to cena, która jest za wysoka dla klienta, czyli cena, przy której sprzedaż wynosi 0. W związku z tym pod QD podstawiamy 0:

QD = 0 → 600 – 10P
600 – 10P = 0
10P = 600 /: 10
W rezultacie otrzymamy: P = 60

Interpretacja: Poziom ceny zaporowej na bilet wynosi 60 zł.

Dodatkowo w tym podpunkcie jest pytanie o przychód sprzedawcy przy tej cenie. Oczywiście przychód przy zerowej sprzedaży wyniesie 0, czyli TR = 0


Zadania z funkcją podaży (popyt i podaż zadania i rozwiązania)

Zadanie 5

W oparciu o oszacowaną funkcję dziennej podaży dobra X w osiedlowym targowisku w postaci: QS = f(P) = -20 + 8P (gdzie P – cena dobra X w zł.),

PQS

a) określ, ile jednostek dobra X zaoferują sprzedawcy przy cenie 10 zł;

W tym celu podstawiamy cenę 10 zł pod funkcję podaży:

QS = f(P) = -20 + 8P
QS = f(P) = -20 + 8 · 10
QS = -20 + 80
QS = 60 sztuk

Ostatecznie otrzymamy: P = 10 zł, QS = 60 sztuk.


b) jaka cena powinna obowiązywać na targowisku, aby byli oni skłonni zaoferować 140 jednostek dobra X;

Należy podstawić 140 jednostek dobra X pod ilość podaży w funkcji podaży:

QS = f(P) = -20 + 8P
QS = 140 sztuk 140 = -20 + 8P → 140 + 20 = 8P
160 = 8P
P = 20 zł

W rezultacie otrzymamy: P = 20 zł, QS = 140 szt.


c) przy jakiej cenie dobro nie pojawi się w sprzedaży;

Cena, przy której dobro nie pojawi się w sprzedaży, czyli mowa tu o cenie zaporowej, ale tym razem od strony podaży, a nie popytu jak było w poprzednich zadaniach.

Pod QS podstawiamy 0, ponieważ podaż będzie zerowa:

QS = 00 = -20 + 8P
20 = 8P /: 8
P = 2,5

Ostatecznie otrzymamy: P = 2,5 zł, QS = 0.


d) w oparciu o powyższe obliczenia uzupełnij tabelę i wykreśl krzywą dziennej podaży dobra X, opisując odpowiednio osie;

Wszystkie wyniki z poprzednich podpunktów wpisujemy w tabelę. Zaczynamy albo od najniższej, albo od najwyższej ceny.

  • Najwyższa cena była w podpunkcie b: P = 20, QS = 140;
  • Następna jest w podpunkcie a: P = 10, QS = 60;
  • Najniższa jest w podpunkcie c: P = 2,5, QS = 0.
PQS
20140
1060
2,50

Następnie na podstawie tabeli tworzymy wykres:

popyt i podaż zadania mikroekonomia

Zadanie 6 (popyt i podaż zadania i rozwiązania)

Znając funkcję miesięcznej podaży producenta wytwarzającego dobro X w postaci:
QS = f(P) = 20 + 40P (gdzie P – cena dobra X w zł.),

a) wykreśl krzywą podaży tego dobra w przedziale cenowym od 2 do 10 zł;

W tym celu pod funkcje podaży podstawiamy cenę od 2 do 10 zł. W tym przykładzie podstawiam liczby co 2:

QS = f(P) = 20 + 40P

QS = f(P) = 20 + 40 · 2
QS = f(P) = 20 + 80
QS = f(P) = 100

QS = f(P) = 20 + 40 · 4
QS = f(P) = 20 + 160
QS = f(P) = 180

QS = f(P) = 20 + 40 · 6
QS = f(P) = 20 + 240
QS = f(P) = 260

QS = f(P) = 20 + 40 · 8
QS = f(P) = 20 + 320
QS = f(P) = 340

QS = f(P) = 20 + 40 · 10
QS = f(P) = 20 + 400
QS = f(P) = 420

Ostatecznie otrzymane wyniki wpisujemy w tabelę. Nie ma znaczenia, czy zaczniemy od najmniejszej czy od największej ceny:

PQS
2100
4180
6260
8340
10420

Na podstawie tabeli rysujemy krzywą podaży:

mikroekonomia zadania popyt i podaż

b) określ jaka zmiana zajdzie w ilości oferowanego dobra, jeżeli jego cena spadnie z 8 do 6 zł, ponadto przedstaw tę zmianę na wykresie;

Jeżeli cena spadnie z 8 do 6 zł, to zadziałał czynnik cenowy, czyli spadła wielkość podaży. W związku z tym obrazujemy to przesunięciem po krzywej:

Jak obliczyć nadwyżkę popytu i podaży

c) w wyniku ograniczenia dostępności podstawowego surowca do produkcji dobra X producenci są skłonni produkować obecnie o połowę mniej niż dotychczas przy każdym poziomie ceny; przedstaw w tabeli i na wykresie zmianę zapotrzebowania w podanym przedziale cenowym:

Mowa tu o ograniczoności, czyli zadziałał czynnik pozacenowy– podaż spadnie.
Producenci produkują mniej o połowę przy każdej cenie, czyli wszystkie wyniki z kolumny QS dzielimy na pół:

QS’
50
90
130
170
210

Następnie korzystając z kolumny P oraz QS’ wykreślamy nową krzywą, która przedstawia spadek podaży:

Równowaga rynkowa zadania

d) Na koniec napisz równanie nowej funkcji podaży;

Ilość jest o połowę mniejsza, więc wystarczy podzielić aktualną funkcję przez 2:

Qs' = s' = \frac{20 + 40P}{2}= 10 + 20P

Zadania z funkcją popytu i podaży (popyt i podaż zadania i rozwiązania)

Zadanie 7

Tabela prezentuje wielkości popytu i podaży hipotetycznego dobra:

PD: QD = f(P)S: QS = f(P)
10525
81020
61515
22010
0255
Popyt i podaż zadania i rozwiązania

a) Wykreśl krzywą popytu i podaży oznaczając odpowiednio osie;

Wykreślamy krzywą popytu o nachyleniu malejącym. Nie musi być to liniowa krzywa popytu (linia prosta), ponieważ nie dysponujemy funkcją, tylko danymi z tabeli. Następnie w ten sam sposób wykreślamy krzywą podaży jednakże o nachyleniu rosnącym:

funkcja popytu i podaży zadania

b) Ustal ilość i cenę równowagi rynkowej:

Stan równowagi (E) występuje na przecięciu krzywej popytu i podaży, czyli przy Pe = 6, Qe = 15:

zadania z mikroekonomii popyt i podaż

c) Określ prawdopodobne zmiany na rynku po wprowadzeniu przez rząd ceny na poziomie 2 zł:

Na wykresie zaznaczamy poziom ceny wprowadzonej przez rząd, a następnie odczytujemy dane z wykresu:

cena urzędową na rynku zadanie

Widać, że w rezultacie wprowadzenia ceny urzędowej 2 zł:

  • Po pierwsze, na rynku powstał niedobór D > S,
  • Po drugie, wielkość podaży wynosi 10,
  • Po trzecie, wielkość popytu wynosi 20.

Wielkość popytu jest większa, niż wielkość podaży to znaczy, że ilość dóbr i usług, na jakie konsumenci zgłaszają zapotrzebowanie, przewyższa ilość dóbr oferowanych na rynku. Oznacza to, że występuje niedobór rynkowy.


d) Jaki jest charakter ceny urzędowej 2 zł, ponadto w jakim celu została wprowadzona:

Oczywiście cena maksymalna ma na celu ochronę konsumentów.
(P = 2 → Pmax → ochrona interesów konsumentów)


e) oszacuj wartość luki i przedstaw ją na wykresie przy cenie 2 zł:

W rezultacie rozwiązania podpunktu c wiemy, że przy cenie 2 zł wielkość popytu jest większa od wielkości podaży. Taka sytuacja nazywana jest luką podażową.

Wartość luki podażowej obliczamy poprzez odjęcie QD od QS:

QD – QS = 20 – 10 = 10 szt.

luka podażowa

Interpretacja: Przy cenie urzędowej 2 zł występuje luka podażowa o wartości 10 sztuk.


f) Na koniec określ prawdopodobne zmiany na rynku po wprowadzeniu przez rząd ceny na poziomie 10 zł:

Zaczynamy tak samo jak w podpunkcie c, czyli od zaznaczenia nowej ceny urzędowej na poziomie 10 zł. Następnie odczytujemy dane:

luka popytowa zadanie

Cena 10 zł, to cena minimalna chroniąca interesy producenta. Dlatego po wprowadzaniu na rynek ceny urzędowej na poziomie 10 zł na rynku wystąpi nadwyżka (S > D) QD= 5, QS= 25.
W rezultacie otrzymamy lukę popytowa:
QD – QS = 5 – 25 = 20 szt.


Jak wyliczyć cenę i wielkość równowagi z funkcji? (popyt i podaż zadania i rozwiązania)

Zadanie 8

Mając funkcję popytu i podaży dobra D: QD = 80- 5P; S: QS = 45 + 2P ustal, ile wynosi cena i wielkość równowagi. Ponadto przedstaw model graficzny analizy.

QD = 80- 5P
Należy zauważyć, że przy cenie mamy wartość ujemną więc zgodnie z prawem popytu funkcja popytu jest funkcją malejącą.

QS = 45 + 2P
W przeciwieństwie do funkcji popytu, przy cenie mamy wartość dodatnią więc zgodnie z prawem popytu funkcja podaży jest funkcją rosnącą.

Szukane:

  • Pe = ?
  • Qe = ?

Rynek będzie w stanie równowagi, gdy wielkość popytu będzie taka sama, jak wielkość podaży – wyliczymy je poprzez przyrównanie funkcji do siebie:

QD = QS
80 – 5P = 45 + 2P
-5P – 2P = 45 – 80
-7P = -35
W rezultacie otrzymamy: P = 5 → Pe = 5 j.p.

*j.p. nie oznacza, żadnej memicznej jednostki liczonej w żółtych twarzach. Ten skrót oznacza jednostki pieniężne*.

Znając cenę równowagi rynkowej, możemy udowodnić, że ilość równowagi rynkowej przy tej cenie będzie taka sama dla popytu i podaży:

Po pierwsze pod funkcję popytu wstawiamy 5 j.p.:
80 – 5 · 5 = 55 szt.

Następnie 5 j.p. wstawiamy pod funkcję popytu:
45 + 2 · 5 = 55 szt.

W obu przypadkach wynik to 55 sztuk, więc cena i ilość równowagi zostały wyliczone poprawnie.

Ostatecznie należy przedstawić równowagę rynkową na wykresie modelowym (wykres modelowy nie jest wykresem dokładnym):

Równowaga rynkowa zadanie przykład

Jak określić stan rynku przy pomocy funkcji? (popyt i podaż zadania i rozwiązania)

Zadanie 9

Określ stan rynku, na którym D: QD = 120 – 5P i S: QS = 25P, jeżeli aktualna cena wynosi 2 zł. Przedstaw graficznie sytuację na tym rynku. Dodatkowo odpowiedz na pytania:

Należy zwrócić uwagę, że mowa tu o cenie aktualnej, a nie o cenie równowagi. Mimo wszystko rozwiązywanie zadania zaczynamy od wyliczenia stanu równowagi poprzez przyrównanie QD oraz QS:

QD = QS → 120 – 5P = 25P
-5P – 25P = – 120
-30P = -120 / : (-30)
Ostatecznie otrzymamy: Pe = 4

Następnie podstawiamy uzyskaną cenę równowagi 4 j.e. pod funkcję popytu i podaży:

QD = 120 – 5P → QD = 120 – 5 · 4 = 100 szt.
QS = 25P → QS = 20 · 4 = 100 szt.

Ostatecznie przedstawiamy obliczenia na wykresie modelowym:

popyt i podaż zadania

Dopiero po obliczeniu równowagi na rynku możemy odpowiedzieć na pytanie zadane w przykładzie, czyli jaki jest stan rynku przy aktualnej cenie 2 zł.

Cena 2 złote do ceny równowagi 4 zł jest ceną dwukrotnie niższą (znajdującą się poniżej ceny równowagi). Tę cenę wprowadzamy na rynek, a następnie odczytujemy stan rynku:

popyt i podaż przykłady i rozwiązania

Interpretacja: Przy aktualnej cenie 2 zł na rynku występuje niedobór, czyli wielkość popytu przewyższa wielkość podaży.


a) cena urzędowa 2 złote, jaka to cena?

Cena urzędowa 2 zł to cena maksymalna mająca na celu ochronę interesów konsumentów (Pmax = 2 zł).


b) jaka luka występuje na rynku oraz o jakiej wartości?

Na rynku występuje luka podażowa:

W celu obliczenia luki podażowej należy odjąć wielkość popytu od wielkości podaży. Jednakże najpierw poznać wielkość popytu i wielkość podaży przy cenie 2 zł (cenie maksymalnej).

Pod funkcję popytu i podaży za cenę podstawiamy 2 zł:

QD = 120 – 5P → QD (P = 2) = 120 – 5 · 2 = 110 szt.
QS = 25P → QS (P = 2) = 20 · 2 = 40 szt.

Mając te dane, w końcu możemy obliczyć wartość luki podażowej:
P = 2zł → luka podażowa QD – Qs = 110 – 40 = 70 szt.

Interpretacja: Przy cenie 2 zł na rynku występuje luka podażowa o wartości 70 sztuk.


Jak obliczyć parametry stanu równowagi? Cena wyższa niż cena równowagi (popyt i podaż zadania i rozwiązania)

Zadanie 10

Mając funkcję popytu i podaży QD= 120 – P i QS = 100 + P oblicz:

a) parametry stanu równowagi:

Obliczenie parametrów stanu równowagi zaczynamy od obliczenia ceny stanu równowagi. Obliczmy ją poprzez przyrównanie do siebie funkcji popytu i podaży:

QD = QS → 120 – P = 100 + P
-P – P = -120 + 100
-2P = -20 /: (-2)
P = 10 j.p.

W konsekwencji otrzymujemy: Pe = 10 j.p

Następnie pod funkcję popytu i podaży podstawiamy uzyskaną cenę P = 10 j.p.:

QD = 120 – P → 120 – 10 = 110 szt.
QS = 100 + P → 100 + 10 = 110 szt.

Interpretacja: Parametry stanu równowagi wynoszą Pe = 10 j.p., Qe = 110 szt.


b) wielkość luki rynkowej po wprowadzeniu ceny urzędowej na poziomie dwukrotnie wyższym niż cena równowagi. Jaki charakter ma ta cena?

Cena urzędowa jest na poziomie dwukrotnie wyższym, więc: P = 10 · 2 = 20 j.p.

Minimalna cena urzędowa to cena chroniąca interesy producenta
(P = 20 j.p. → Pmin → chroniąca interesy producenta)

Znamy już cenę urzędową, więc teraz możemy przedstawić ja graficznie:

luka podażowa zadanie rozwiązanie

Następnie obliczmy lukę popytową poprzez odjęcie QS od Q:

W rezultacie otrzymamy: Luka rynkowa l.pop. QS – QD = 120 – 100 = 20 szt.

Dodatkowo możemy sprawdzić nasze wyniki, podstawiając pod funkcję popytu oraz podaży cenę urzędową 20 j.p, którą wyliczyliśmy wcześniej:

QD (P = 20 zł) = 120 – 20 = 100 szt.
QS (P = 20 zł) = 100 + 20 = 120 szt.

Popyt przewyższa podaż, czyli jest nadwyżka rynkowa.

Interpretacja: Po wprowadzeniu na rynek ceny chroniącej interesy producenta na rynku powstała luka popytowa o wartości 20 sztuk. Czyli na rynku występuje nadwyżka.


Zadanie 11

Funkcja popytu i podaży na rynku herbaty kształtują się następującą: D = 150 – 20P i S = 5P w związku z tym:

a) oblicz cenę i ilość równowagi dla rynku mleka:

W celu ustalenia stanu równowagi przyrównujemy funkcję popytu do funkcji podaży:

QD = QS → 150 – 20P = 5P
-20P – 5P = -150
-25P = -150
W rezultacie otrzymamy: P = 6 j.p.

Następnie uzyskaną cenę (P) podstawiamy pod funkcję popytu i podaży:

QD = 150 – 20P → 150 – 20 · 6 = 30 szt.
QS = 5P → 5 · 6 = 30 szt.
Ostatecznie otrzymamy: Qe = 30 szt.

Ostatecznie tworzymy wykres modelowy, na którym przedstawiamy uzyskane wyniki:

popyt i podaż zadania i rozwiązania równowaga rynkowa

b) określ stan rynku po wprowadzeniu ceny urzędowej na poziomie 7 zł:

Wprowadzamy nową cenę na rynek:

popyt i podaż zadania i rozwiązania

P = 7 zł → S > D Nadwyżka

Interpretacja: Po wprowadzeniu na rynek ceny 7 zł na rynku wystąpiła nadwyżka.


c) jaki charakter miała ta cena:

Cena urzędowa jest wyższa od ceny równowagi rynkowej, czyli jest to cena minimalna mająca na celu ochronę interesów producenta:

P = 7 zł → Pmin → Chroniąca interesy producentów


d) oszacuj wartość luki popytowej/ podażowej:

luka popytowa zadania i rozwiązania

W celu obliczenia luki należy pod P w funkcji QS oraz QD podstawić cenę 7 zł:

QD = 150 – 20P → 150 – 20 · 7 = 10 szt.
QS = 5P → 5 · 7 = 35 szt.

Następnie uzyskane wyniki odejmujemy od siebie (l.pop. QS – QD):

QS – QD → 35 – 10 = 25 szt.

Interpretacja: Występuje luka popytowa o wartości 25 szt.


e) ustal poziom ceny zaporowej:

Cena zaporowa to cena, przy której popyt wynosi 0 (QD = 0) dlatego, aby odnaleźć cenę zaporową, podstawiamy 0 pod QD:

QD = 0 → 150 – 20P = 0
– 20P = -150 /: (-20)
P = 7,5 zł

Przy okazji możemy wyliczyć cenę zaporową dla podaży. Nie ma to sensu (przy tym zadaniu), ale warto dla wyjaśnienia:

QS = 0 → 10P = 0
Cena zaporowa dla podaży zazwyczaj będzie wynosić 0 albo będzie ujemna.

Wykres modelowy uwzględniający cenę zaporową dla popytu:

cena zaporowa zadania i rozwiązania

f) ustal poziom dziennej sprzedaży herbaty przy cenie 6 zł:

Zachodzi tutaj ciekawa sytuacja, ponieważ 6 zł to cena, która zapewnia równowagę rynkową. Mimo wszystko odpowiadając na pytanie, przy cenie 6 zł zostanie sprzedanych tyle dóbr, ile zostanie zaoferowanych:

P = 6 zł → QD = 30 szt.


g) Ile mogłoby być sprzedanych produktów przy cenie 2 zł:

W tym celu pod P funkcji QD należy wstawić cenę 2 zł:

P = 2 zł → QD = 150 – 20 · 2 = 110 szt.


h) przy jakiej cenie producent zaoferuje na rynku 100 sztuk produktu:

Szukamy ceny, przy której ilość podaży będzie równa 100.
P = ?
QS = 100 szt.

W celu znalezienia ceny należy pod QS w funkcji podaży podstawić 100 sztuk:

QS = 5P
100 szt. = 5P /: 5
P = 20 zł

Interpretacja: Producent zaoferuje 100 sztuk produktu przy cenie 20 zł.


Przesunięcie jednej krzywej (jedna zmienna):

W przeciwieństwie do poprzednich zadań w tej części zestawienia zadań z mikroekonomia „popyt i podaż zadania i rozwiązania” zostaną przedstawione przesunięcia jednej krzywej. Przesunięcia krzywej mogą skutkować nierównowagą rynkową lub zmianą równowagi rynkowej.

Zadanie 12

Przedstaw graficznie i opisz możliwe zmiany w stanie równowagi na rynku dobra X, na podstawie poniższych sytuacji:

a) odpływ przedsiębiorstw z gałęzi spowodował, iż na rynku oferowana jest znacznie mniejsza jego ilość niż przed rokiem:

Odpływ przedsiębiorstw z gałęzi dobra X to czynnik pozacenowym funkcji podaży, więc podaż spada:
(przesunięcie krzywej podaży w lewo)

Przesunięcie krzywej podaży w lewo

Podsumowując opis zmian: S ↓ → Pe ↑ Qe


b) po spadku podatku VAT obciążającego sprzedaż, producenci zaoferowali dobro X po dużo niższej cenie niż dotychczas:

VAT to czynnik pozacenowy funkcji podaży. Spada podatek VAT czyli podaż rośnie:
(przesunięcie krzywej podaży w prawo)

Przesunięcie krzywej podaży w prawo

Podsumowując opis zmian: S↑Pe Qe .

Gdy Podaż rośnie oferowana cena jest niższa a oferowana ilość wyższa.


c) pojawienie się na rynku nowych substytutów spowodowało, iż konsumenci są obecnie skłonni nabywać o połowę mniej dobra X niż przed rokiem:

Pojawienie się nowych substytutów na rynku to czynnik popytu. Pojawił się na rynku zamiennik więc popyt na dobro X maleje:
(przesunięcie krzywej popytu w lewo)

Przesunięcie krzywej popytu w lewo

Podsumowując opis zmian: D↓ → Pe↓ Qe

Konsumenci są obecnie skłonni nabywać o połowę mniej dobra X niż przed rokiem, modelowy wykres zgadza się z tym stwierdzeniem.


d) Informacja w mediach o szkodliwym działaniu produktu spowodowała, iż konsumenci skłonni zapłacić są dużo niższą cenę za dobro X niż dotychczas:

Każda informacja w mediach nawet o podwyżce VAT będzie oddziaływać na konsumenta. Producent potrzebuje czasu na ewentualne przygotowania i reakcję na zmianę, w związku z tym następuje spadek popytu:
(przesunięcie krzywej popytu w lewo)

Przesunięcie krzywej popytu w lewo

Podsumowując opis zmian: D↓ → Pe↓ Qe


e) Nastąpił wzrost ceny Dobra X:

Wzrost ceny dobra, czyli zadziałał czynnik cenowy – przedstawiamy to jako jednoczesny ruch po krzywej popytu w górę oraz ruch w górę po krzywej podaży:

popyt i podaż zadania i rozwiązania ruch po krzywej

Opis zmian: Wzrost ceny dobra X po krzywej popytu, czyli spadła ilość popytu.

Wzrost po krzywej podaży w górę wywoła wzrost ilości podaży


Zadanie 13 (popyt i podaż zadania i rozwiązania)

Przedstaw na wykresie i opisz zmiany jakie nastąpią na rynku jogurtu poziomkowego jeżeli:

(Każdy z podpunktów zostanie przedstawiony na osobnym wykresie i zostanie przedstawione działanie tylko jednego czynnika, czyli za każdym razem będziemy wychodzili od stanu równowagi na rynku jogurtu poziomkowego).

a) podniesiono podatek VAT na te produkty z 7% do 22%:

Oczywiście nie jest istotne o ile zmienił się podatek VAT, ponieważ tego nie pokażemy na osi. Istotne jest to, że na rynek zadziałał czynnik pozacenowy podaży. Krzywa podaży zostaje przesunięta w lewo, czyli następuje spadek podaży:

Przesunięcie krzywej podaży w lewo

W wyniku podniesienia podatku VAT na rynku obowiązuje wyższa cena, oraz oferowana jest mniejsza ilość.

Podsumowując opis zmian: S↓ → Pe↑ Qe


b) media podały informację o silnym działaniu alergicznym produktów mlecznych:

Każda informacje w mediach działa na konsumentów. Po informacji o czynniku alergicznym nastąpi spadek popytu, czyli zadziałał czynnik pozacenowy:

Przyczyny nierównowagi na rynku

Podsumowując opis zmian: D↓ → Pe↓ Qe


c) w związku z poprawą rentowności tej branży liczba mleczarni w kraju wzrosła o ponad 30%:

Zadziałał czynnik pozacenowy, w rezultacie nastąpi wzrost podaży:

Nierównowaga rynkowa rodzaje

Podsumowując opis zmian: S↑ → Pe↓ Qe


d) rozpoczęto intensywną kampanię promocyjną reklamującą wyroby mleczne:

Zadziałał czynnik pozacenowy, w rezultacie nastąpi wzrost popytu:

Nierównowaga rynkowa ma miejsce zawsze gdy

Podsumowując opis zmian: D↑ → Pe↑ Qe


e) rząd wprowadził cenę maksymalną na wyroby mleczne obniżając obecne ceny rynkowe o 50%;

Zadziałał czynnik cenowy. Rząd wprowadził cenę niższą od równowagi rynkowej, czyli wprowadził cenę maksymalną (Pmax):

popyt podaż zadania rozwiązania studia

Opis zmian:

  • Wprowadzono cenę maksymalną;
  • Nastąpił spadek cen jogurtu truskawkowego.

f) nastąpił spadek cen jogurtu poziomkowego:

Tak jak poprzednio zadziałał czynnik cenowy:

popyt podaż zadania rozwiązania studia

Opis zmian:

  • Wprowadzono cenę maksymalną;
  • Nastąpił spadek cen jogurtu truskawkowego.

g) nastąpił wzrost cen jogurtu truskawkowego:

Jogurt poziomkowy i jogurt truskawkowy to dobra substytucyjne. W sytuacji gdy wzrasta cena jogurtu truskawkowego to konsumenci zaczynają kupować tańsze dobro substytucyjne, czyli jogurt poziomkowy:

Nierównowaga rynkowa ma miejsce zawsze gdy

Podsumowując opis zmian: D↑ → Pe↑ Qe


h) nastąpił wzrost płac pracowników zatrudnionych przy produkcji jogurtu poziomkowego;

Wzrost płac to czynnik pozacenowy podaży – gdy wzrastają płace to dochód producentów maleje (podaż maleje). Następuje spadek podaży w efekcie konsumenci płacą wyższe ceny za jogurt:

Kiedy występuje nadwyżka rynkowa

Podsumowując opis zmian: S↓ → Pe↑ Qe


i) nastąpił spadek cen jogurtu poziomkowego:

W tej sytuacji zadziałał czynnik cenowy:

popyt oraz podaż zadania oraz rozwiązania mikroekonomia

Opis zmian: spadek cen jogurtu.


J) wprowadzono cenę maksymalną na jogurt truskawkowy:

popyt oraz podaż zadania oraz rozwiązania mikroekonomia

Opis zmian: spadek cen jogurtu.


Zadanie 14

Określ możliwe zmiany na rynku samochodów osobowych w Polsce (każdy z podpunktów na osobnym wykresie) jeżeli:

a) nastąpił spadek cen benzyny:

Samochód i benzyna to dobra komplementarne w związku z tym wzrośnie popyt:

popyt i podaż zadania i rozwiązania

Podsumowując opis zmian: D↑ → Pe↑ Qe


b) rząd wprowadził możliwość odpisania kosztów zakupu samochodu od dochodu nabywcy:

W związku z tym nastąpi wzrost popytu:

Nierównowaga rynkowa ma miejsce zawsze gdy

Podsumowując opis zmian: D↑ → Pe↑ Qe


c) wzrósł stopień konkurencji wśród producentów samochodów:

Rośnie stopień konkurencji czyli na rynku jest więcej producentów przez to jest większa oferta na rynku – wzrost podaży:

Nierównowaga rynkowa rodzaje

Podsumowując opis zmian: S↑ → Pe↓ Qe


d) nastąpił wzrost cen stali:

Stal została potraktowana jako czynnik wytwórczy. W związku z wzrostem cen czynników wytwórczych następuje spadek podaży:

Kiedy występuje nadwyżka rynkowa

Podsumowując opis zmian: S↓ → Pe↑ Qe


e) w wyniku opracowania nowej technologii spadły koszty produkcji samochodów;

Spadły koszty produkcji, więc następuje wzrost podaży:

Popyt i podaż zdania oraz rozwiązania

Podsumowując opis zmian: S↑ → Pe↓ Qe


f) wzrosły ceny biletów komunikacji miejskiej:

Komunikacja miejska w stosunku do samochodu jest dobrem substytucyjnym. Wzrost ceny biletów spowoduje wzrost popytu:

Nierównowaga rynkowa ma miejsce zawsze gdy

Podsumowując opis zmian: D↑ → Pe↑ Qe


g) nastąpił znaczący wzrost cen opon samochodowych:

Opony samochodowe są traktowane jako dobra komplementarne, więc nastąpi spadek popytu:

Przyczyny nierównowagi na rynku

Podsumowując opis zmian: D↓ → Pe↓ Qe


h) podniesiono cło na samochody sprowadzone do Polski;

Na rynku zmniejsza się ilość samochodów do kupienia, ponieważ sprowadzanie aut stało się mniej opłacalne. Następuje wzrost cen aut przez co następuje spadek podaży:

Kiedy występuje nadwyżka rynkowa

Podsumowując opis zmian: S↓ → Pe↑ Qe


i) znacząco wzrosły dochody realne ludności:

Konsumenci mają większe dochody, więc mają większe fundusze by zakupić samochód. W związku z tym następuje wzrost popytu:

studia popyt i podaż zadania i rozwiązania

Podsumowując opis zmian: D↑ → Pe↑ Qe


j) Rząd ustanowił cenę maksymalną na samochody:

popyt podaż zadania rozwiązania studia

k) nastąpił wzrost cen na samochody:


Zadanie 15 (popyt i podaż zadania i rozwiązania)

Przedstaw graficznie i opisz możliwe zmiany na rynku materiałów budowlanych w Polsce (każdy na osobnym wykresie) jeżeli:

a) media podały informację o kolejnej podwyżce podatku VAT na materiały budowlane, która ma obowiązywać za trzy miesiące,

Informacja w mediach zawsze działa na konsumenta nawet jeżeli jest to informacja o podwyższę VAT. Na rynku jeszcze nie obowiązują wyższe ceny, ale będą obowiązywać w przyszłości. W związku z tym konsumenci chcąc kupić jak najtaniej, więc kupują teraz co powoduje wzrost popytu:

Nierównowaga rynkowa ma miejsce zawsze gdy

Podsumowując opis zmian: D↑ → Pe↑ Qe


b) wprowadzono wyższą stawkę podatku VAT na materiały budowlane;

Zadziała czynnik pozacenowy podaży na rynku będą wyższe ceny. W rezultacie otrzymamy spadek podaży:

Kiedy występuje nadwyżka rynkowa

Podsumowując opis zmian: S↓ → Pe↑ Qe


c) Sejm zatwierdził ustawę o częściowym zwrocie podatku VAT na materiały budowlane osobom fizycznym;

W związku z tym nastąpi wzrost popytu:

Nierównowaga rynkowa ma miejsce zawsze gdy

Podsumowując opis zmian: D↑ → Pe↑ Qe


d) znacznie wzrosła liczba wydawanych pozwoleń na budowę;

W związku z tym nastąpi wzrost popytu:

mikroekonomia popyt podaż zadania rozwiązania

Podsumowując opis zmian: D↑ → Pe↑ Qe


e) w wyniku podwyżek cen benzyny znacząco wzrosły koszty transportu;

Wzrosną koszty producenta, dlatego nastąpi spadek podaży:

Kiedy występuje nadwyżka rynkowa

Podsumowując opis zmian: S↓ → Pe↑ Qe


f) wzrósł poziom zamożności społeczeństwa;

Dochody konsumentów rosną, więc nastąpi wzrost popytu:

popyt podaż zadania oraz rozwiązania ekonomia

Podsumowując opis zmian: D↑ → Pe↑ Qe


g) spadł stopień konkurencji wśród producentów materiałów budowlanych;

Na rynku jest mniejsza oferta, dlatego następuje spadek podaży:

Kiedy występuje nadwyżka rynkowa

Podsumowując opis zmian: S↓ → Pe↑ Qe


Zadanie 16

Określ możliwe zmiany na rynku herbaty (każdy z podpunktów na osobnym wykresie) jeżeli:

a) spadek dochodów potencjalnych nabywców kawy;

W związku z tym nastąpi spadek popytu:

Przyczyny nierównowagi na rynku

Podsumowując opis zmian: D↓ → Pe↓ Qe


b) wzrost cen śmietanki do kawy,

Śmietanka do kawy to dobro komplementarne, więc jeżeli rośnie cena jednego z tych dóbr to następuje spadek popytu:

popyt i podaż zadania oraz rozwiązania studia

Podsumowując opis zmian: D↓ → Pe↓ Qe


c) spadek cen kawy;

Zadziałał czynnik cenowy, więc pokazujemy to jako ruch po krzywej w dół:

popyt oraz podaż zadania oraz rozwiązania mikroekonomia

d) kampania medialna wskazująca na negatywny wpływ kawy na układ krążenia i ciśnienie krwi;

W rezultacie zadziałał czynnik pozacenowy – spada popyt:

Przyczyny nierównowagi na rynku

Podsumowując opis zmian: D↓ → Pe↓ Qe


e) w związku z pożarami plantacji kawy w Brazylii, konsumenci przewidują wzrost cen kawy w niedalekiej przyszłości;

Czynnik działający po stronie popytu i podaży, ale jest to reakcja po stronie konsumentów. W związku z tym następuje wzrost popytu:

Nierównowaga rynkowa ma miejsce zawsze gdy

Podsumowując opis zmian: D↑ → Pe↑ Qe


Zadanie 17

Przedstaw na wykresie i opisz zmiany jakie nastąpią na rynku kosmetyków damskich (każdy z podpunktów na osobnym wykresie) jeżeli:

a) obniżono podatek VAT na artykuły chemiczne;

W rezultacie następuje wzrost podaży:

popyt oraz podaż zadania i rozwiązania

Podsumowując opis zmian: S↑ → Pe↓ Qe


b) znacząco wzrosły ceny surowców do produkcji kosmetyków;

W związku z tym następuje spadek podaży:

Kiedy występuje nadwyżka rynkowa

Podsumowując opis zmian: S↓ → Pe↑ Qe


c) wzrosła liczba konsumentów na tym rynku;

W rezultacie następuje wzrost popytu:

Nierównowaga rynkowa ma miejsce zawsze gdy

Podsumowując opis zmian: D↑ → Pe↑ Qe


d) przewiduje się wzrost cen kosmetyków;

Poprzednio przesunięcia krzywych wpływały na popyt lub podaż, w tym przypadku możemy rozpatrywać to z obu stron:

  • Od strony konsumenta – wzrost popytu,
  • Od strony producenta – spadek podaży.
Kiedy występuje nadwyżka rynkowa

Podsumowując opis zmian: S↓ → Pe↑ Qe


Przesunięcie dwóch krzywych (dwie zmienne)

Poprzednio były przykłady z przesunięciem jednej krzywej, teraz w zestawie „popyt i podaż zadania i rozwiązania” skupimy się na jednoczesnym przesunięciu dwóch krzywych a co za tym idzie na dwóch jednocześnie zachodzących czynnikach.

Zadania 18

Równowaga na rynku bułek została zakłócona przez dwa działające jednocześnie czynniki (czynniki pozacenowe):

  • wzrost ceny chleba,
  • wzrost ceny mąki.

W związku z tym jakie będą nowe: cena i ilość równowagi na rynku bułek?

Wzrost cen chleba spowoduje wzrost popyt na bułki – chleb i bułki to dobra substytucyjne: D↑.
Wzrost ceny mąki (czynnik wytwórczy), jeżeli rośnie cena mąki to podaż na bułki spada: S↓.

W tym zadaniu tak samo jak w poprzednich nie mamy podanej siły zmiany, dlatego przesuwanie prostych jest według uznania. Przesunięcia najlepiej tworzyć w takich samych odległościach. Gdy odległości będą takie same zobaczymy, że ilość jest bez zmian natomiast cena wzrosła.

(Jeżeli użyjemy różnych sił przesunięcia wtedy ilość może być większa lub mniejsza).

nadwyżka rynkowa wykres

Podsumowując opis zmian: D↑ S↓ → Pe↑ Qe?

W rezultacie mamy jednoznaczny parametr Pe↑ a ilość równowagi jest trudna do ocenienia Qe?.


Zadanie 19 (popyt i podaż zadania i rozwiązania)

Równowaga na rynku mandarynek została zakłócona przez dwa działające jednocześnie czynniki (czynniki pozacenowe- cetris paribus):

  • spadek cen pomarańczy,
  • wzrost ceł na importowane owoce cytrusowe.

W związku z tym jakie będą nowe: cena i ilość równowagi?

Spadek cen pomarańczy spowoduje spadek popytu na mandarynki: D↓.
Wzrost ceł na importowane owoce cytrusowe spowoduje zmniejszenie podaży: S↓.

popyt i podaż zadania studia

Podsumowując opis zmian: D↓ S↓ → Pe? Qe

W przeciwieństwie do zadania 18 to cena jest parametrem trudnym do określenia, ponieważ w zależności od siły przesunięć mogła wzrosnąć, spaść lub zostać bez zmian. Natomiast niezależnie od siły przesunięcia ilości jest mniejsza.


Zadanie 20

Równowaga na rynku materiałów budowlanych w Polsce została zakłócona przez dwa działające jednocześnie czynniki:

  • media podały informację o kolejnej podwyżce podatku VAT na materiały budowlane, która ma obowiązywać za trzy miesiące,
  • Spadł stopień konkurencji wśród producentów materiałów budowlanych.

W związku z tym jakie będą nowe: cena i ilość równowagi? Ponadto przedstaw graficznie sytuację rynkową.

Media podały informację o kolejnej podwyżce podatku VAT na materiały budowlane, która ma obowiązywać za trzy miesiące – czynnik pozacenowy popytu, ponieważ informacja wywołuje reakcję konsumenta. Materiały za trzy miesiące będą droższe więc my jako konsumenci kupujemy co spowoduje wzrost popytu: D↑.

Spadł stopień konkurencji wśród producentów materiałów budowlanych– podaż maleje, spada stopień konkurencji to znaczy, że jest ich mniej, czyli ilość oferowanych dóbr na rynku jest mniejsza: S↓.

nadwyżka rynkowa wykres

Podsumowując opis zmian: D↑S↓ → Pe↑ Qe?


Zadanie 21

Równowaga na rynku pojazdów metrem została zakłócona przez dwa działające jednocześnie czynniki:

  • poczucie zagrożenia atakami terrorystycznymi,
  • wzrost podatku VAT od usług przewoźniczych.

W związku z tym jakie będą nowe: cena i ilość równowagi?

Poczucie zagrożenia atakami terrorystycznymi spowoduje spadek popytu: D↓
Wzrost podatku VAT od usług przewoźniczych spowoduje spadek podaży: S↓

nierównowaga rynkowa

Podsumowując opis zmian: D↓S↓ → Pe? Qe


Przyczyny na podstawie modelów

Poprzednio ustalaliśmy zmiany oraz model graficzny na podstawie podanych czynników, teraz mamy sytuację odwrotną gdzie na podstawie modelu graficznego mamy podać prawdopodobnie występujące czynniki.

Zadanie 22

Określ, jaka zmiana wystąpiła na rynku masła, ponadto podaj trzy dowolne czynniki, które mogły ją wywołać:

Czynniki powodujące przesunięcie krzywej podaży

Na rynku masła oczywiście wystąpił spadek podaży: S↓.
Spadek podaży został wywołany czynnikami pozacenowymi. Czynniki pozacenowe, które prawdopodobnie mogły zadziałać:

  • Spadek liczmy mleczarni/ Spadek liczby producentów masła;
  • Wzrost cen mleka;
  • Wzrost podatku VAT;
  • Wzrost płac;
  • producent przewiduje wzrost cen.

Zadanie 23 (popyt i podaż zadania i rozwiązania)

Określ, jaka zmiana wystąpiła na rynku nowo budowanych mieszkań, ponadto podaj trzy dowolne czynniki, które mogły ją wywołać.

Czynniki powodujące przesunięcie krzywej podaży

Na rynku budowanych mieszkań oczywiście wystąpił wzrost popytu: D↑.

Zmiana wywołana czynnikami pozacenowymi:

  • Wzrost dochodów;
  • przewidywany wzrost cen nowo budowanych mieszkań;
  • Substytut: wzrost cen mieszkań z rynku wtórnego;
  • Dobro komplementarne: Spadek cen umeblowania;
  • Spadek oprocentowania kredytów mieszkaniowych.


Jeżeli któryś z przykładów „popyt i podaż zadania i rozwiązania” sprawił problem, to zapraszam do poprzednich artykułów.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.