ÔÇ×Bogactwo Narod├│wÔÇŁ Tom II ÔÇö Streszczenie ­čôŚ

Streszczenie ÔÇ×Bogactwo Narod├│wÔÇŁ Tom II, aby zrozumie─ç ca┼éy tekst, polecam przeczyta─ç ÔÇ×Badania nad natur─ů i przyczynami bogactwa narod├│wÔÇŁ oraz podstawowe informacje o samym autorze: Adam Smith.

KSI─śGA IV
ÔÇ×BOGACTWO NAROD├ôWÔÇŁ

bogactwo narod├│w Adam Smith

ÔÇ×O systemach ekonomii politycznejÔÇŁ

  • G┼é├│wne cele ekonomi politycznej wed┼éug Adama Smitha:
    • Zapewnienie dobrobytu obywatelom kraju.
    • Uzyskanie wystarczaj─ůcych funduszy dla instytucji publicznych takich jak szko┼éy, drogi, szpitale itp.
  • Autor zauwa┼╝y┼é, ┼╝e ┼Ťwiat pr├│bowa┼é dw├│ch sposob├│w organizacji gospodarek kraj├│w. Pierwszy to ÔÇ×System handluÔÇŁ, a drugi to ÔÇ×System rolnictwaÔÇŁ.

Ksi─Öga IV, Rozdzia┼é 1: Bogactwo Narod├│w ÔÇö ÔÇ×O zasadzie systemu handlowego, czyli merkantylistycznegoÔÇŁ

  • Do dzi┼Ť zdarza si─Ö, ┼╝e oceniamy kraj lub ludzi poprzez to ile maj─ů pieni─Ödzy, Adam Smith w ÔÇ×Bogactwo narod├│wÔÇŁ udowadnia nam, ┼╝e jest to b┼é─Ödna ocena.
  • Musimy zda─ç sobie spraw─Ö z tego, ┼╝e gdyby kraj by┼é ca┼ékowicie odci─Öty od handlu z innymi krajami, to ilo┼Ť─ç pieni─Ödzy nie mia┼éaby znaczenia. Pieni─ůdze same w sobie nie maj─ů warto┼Ťci, maj─ů warto┼Ť─ç tylko wtedy gdy mo┼╝emy za nie co┼Ť kupi─ç.
  • Mimo wszystko, za czas├│w Smitha by┼éy kraje, kt├│re maj─ů tak─ů obsesj─Ö na punkcie swojego bogactwa, ┼╝e ustanowi┼éy limity wywo┼╝enia pieni─Ödzy z kraju. Na ca┼ée szcz─Ö┼Ťcie kupcy przekonali rz─ůdz─ůcych, ┼╝e handel zagraniczny wzbogaci kraj poprzez wprowadzanie na sw├│j rynek ta┼äszych towary. Kiedy ceny towar├│w spadaj─ů, ro┼Ťnie warto┼Ť─ç pieni─ůdza w kraju.
  • Ostatecznie kraje dosz┼éy do odpowiedniej r├│wnowagi handlowej. Innymi s┼éowy, kraje zauwa┼╝y┼éy, ┼╝e sposobem na wzbogacenie si─Ö jest eksportowanie wi─Ökszej ilo┼Ťci towar├│w ni┼╝ importowanie. Ograniczali import towar├│w z innych kraj├│w, a promowali eksport swoich towar├│w. Dzi─Öki temu wi─Öcej bogactwa nap┼éywa┼éo, ni┼╝ odchodzi┼éo.

Ksi─Öga IV, Rozdzia┼é 2: ÔÇ×O ograniczeniach przywozu z obcych kraj├│w takich d├│br, kt├│re mo┼╝na wytwarza─ç w krajuÔÇŁ

  • Rz─ůdy ze strachu przed zniszczeniem rodzimego rynku poprzez tanie dobra przywo┼╝one z innych kraj├│w postanowi┼é wprowadzi─ç ograniczenia na przyw├│z d├│br. Jednak┼╝e Adam Smith uwa┼╝a, ┼╝e sprowadzanie ta┼äszych produkt├│w z zagranicy ma korzystny wp┼éyw na gospodark─Ö.
  • Po pierwsze takie obostrzenia zosta┼éy stworzone po to, aby chroni─ç miejsca pracy w dro┼╝szych krajowych fabrykach. Jednak┼╝e odci─Öcie od zagranicznej konkurencji daje monopol krajowym producentom. Oczywi┼Ťcie ma to pozytywne skutki dla producent├│w z monopolem, ale negatywny dla ca┼éego spo┼éecze┼ästwa.
  • Og├│lne bogactwo spo┼éecze┼ästwa powstaje, gdy ka┼╝dy d─ů┼╝y do w┼éasnych, egoistycznych cel├│w. Dzieje si─Ö tak, poniewa┼╝ takie zachowanie jest produktywne, co w ostateczno┼Ťci doprowadza do obni┼╝enia cen i ulepszenia produkt├│w.
bogactwo narod├│w monopol

Najwi─Ökszy monopolista w Wielkiej Brytanii

Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska by┼éa monopolist─ů przez 258 lat(1600- 1858r.) posiadaj─ůc monopol na handel z Indiami Wschodnimi. Dodatkowo prowadzi┼éa interesy na terenie Chin oraz Azji po┼éudniowo- wschodniej. Ponadto mia┼éa prawo posiada─ç w┼éasn─ů armi─Ö, zawiera─ç sojusze oraz uk┼éady polityczne, wypowiada─ç wojny, posiada─ç w┼éasn─ů walut─Ö i pobiera─ç podatki.

  • Rz─ůd, kt├│ry daje monopol lokalnym przedsi─Öbiorc─ů na rynku, w rzeczywisto┼Ťci nim kieruje tak, aby wykonywali prac─Ö, kt├│rej zrobiliby wi─Öcej bez monopolu. Skutkuje to wzrostem cen, a pieni─ůdze ludzi z czasem trac─ů na warto┼Ťci. Je┼╝eli inny kraj robi lepszy produkt, to zawsze lepszym wyborem jest import lepszego produktu ni┼╝ walka o produkcj─Ö domow─ů.
  • Ludzie cz─Östo postrzegaj─ů handel mi─Ödzynarodowy jako konkurencj─Ö, w kt├│rej jeden kraj pr├│buje pokona─ç drugi. Prawda jest taka, ┼╝e kraje wzbogacaj─ů si─Ö poprzez wsp├│┼éprac─Ö i handel. Mo┼╝e wydawa─ç si─Ö, ┼╝e obostrzenia w handlu mi─Ödzynarodowym daj─ů krajowi przewag─Ö konkurencyjn─ů, ale na d┼éu┼╝sz─ů met─Ö czyni kraj biedniejszym poprzez odcinanie dost─Öpu do lepszych towar├│w z innych kraj├│w.
  • Oczywi┼Ťcie, wiele os├│b straci prac─Ö w sytuacji, gdy ludzie b─Öd─ů woleli produkty zagraniczne. Natomiast te osoby w kr├│tkim czasie znajd─ů prac─Ö w innym miejscu, poniewa┼╝ gospodarka b─Ödzie radzi─ç sobie lepiej przez co ostatecznie b─Ödzie wi─Öcej miejsc pracy. M├│wi, ┼╝e stanie si─Ö to tak szybko, jak szybko zniesiemy ograniczenia dotycz─ůce tego, gdzie ludzie mog─ů mieszka─ç.
  • Autor jest zdania, ┼╝e Wielka Brytania prawdopodobnie nigdy nie b─Ödzie mia┼éa wolnego handlu ze wzgl─Ödu na wielu lobbyst├│w, kt├│rzy dbaj─ů o swoje monopole.
  • Na zako┼äczenie rozdzia┼éu Adam Smith przyznaje, ┼╝e niekt├│re podatki od importu s─ů konieczne, aby rz─ůd m├│g┼é pozyska─ç fundusze dla instytucji publicznych.

Ksi─Öga IV, Rozdzia┼é 3: ÔÇ×O dodatkowych ograniczeniach przywozu wszelkiego niemal rodzaju towar├│w z tych kraj├│w, z kt├│rymi bilans handlowy uwa┼╝a si─Ö za ujemnyÔÇŁ

  • Pierwsz─ů obaw─ů, kt├│r─ů wyja┼Ťnia Adam Smith jest import wi─Ökszy od eksportu. Import wina z Niemiec czy Hiszpanii zamiast Francji tylko dlatego, ┼╝e importowano ju┼╝ du┼╝o rzeczy z Francji nie ma sensu. Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e importowane dobra zawsze mo┼╝na reeksportowa─ç do innych kraj├│w z zyskiem.
  • Drug─ů obaw─ů jest to, ┼╝e gdyby Wielka Brytania zacz─Ö┼éa importowa─ç tanie wino z Francji to Anglicy zacz─Öliby spo┼╝ywa─ç go wi─Öcej. ÔÇ×Ojciec EkonomiiÔÇŁ twierdzi, ┼╝e ta┼äszy alkohol nie pobudzi wi─Ökszego pija┼ästwa w┼Ťr├│d mieszka┼äc├│w. Zwraca uwag─Ö na to, ┼╝e najwi─Öcej alkoholu spo┼╝ywaj─ů najbiedniejsi mieszka┼äcy Anglii. Osoby zamo┼╝ne spo┼╝ywaj─ů nieznaczne ilo┼Ťci alkoholu. Wi─Öc gdy ludzi b─Ödzie sta─ç na wi─Öksz─ů ilo┼Ť─ç alkoholu, wcale nie oznacza, ┼╝e wi─Öcej os├│b b─Ödzie go spo┼╝ywa─ç.
  • Nie powinni┼Ťmy ocenia─ç bogactwa kraju poprzez pieni─ůdze, kt├│re otrzymuje z eksportu oraz pieni─ůdzach, kt├│re wydaje na import. Powinni┼Ťmy por├│wna─ç warto┼Ť─ç tego co produkuje z warto┼Ťci─ů tego co konsumuje. Je┼╝eli konsumuje wi─Öcej ni┼╝ nabywa, to prawdopodobnie kraj b─Ödzie coraz biedniejszy.

Ksi─Öga IV, Rozdzia┼é 4: ÔÇ×O zwrotach ce┼éÔÇŁ

  • Zwrot ce┼é mia┼é na celu zach─Öci─ç producent├│w do eksportu towar├│w do kraj├│w, w kt├│rych nie posiadali monopol├│w.

Ksi─Öga IV, Rozdzia┼é 5: ÔÇ×Bogactwo Narod├│w ÔÇö O premiach eksportowychÔÇŁ

  • Premie eksportowe(dzi┼Ť subsydia eksportowe) by┼éy oferowane krajowym producentom w celu zach─Öty do wytwarzania wi─Ökszej ilo┼Ťci produkt├│w na eksport.
  • Adam Smith w dziele ÔÇ×Bogactwo narod├│wÔÇŁ uwa┼╝a, ┼╝e jest to odrealnione, poniewa┼╝ rz─ůd p┼éaci za to, aby producenci produkowali wi─Öcej, ni┼╝ spo┼éecze┼ästwo chce kupi─ç. Ponadto premie eksportowe otrzymywa┼éy g┼é├│wnie firmy, kt├│re nie potrafi┼éy si─Ö utrzyma─ç.
  • Rz─ůd nie ma swoich pieni─Ödzy, wi─Öc upadaj─ůce przedsi─Öbiorstwa by┼éy ratowane z funduszy publicznych. Czyli aby ratowa─ç nierentowne firmy pa┼ästwo musia┼éo przekaz na nie wi─Öksze fundusze, a co za tym idzie, mniejsze fundusze by┼éy przekazywane na sektor finans├│w publicznych (np. szko┼éy).
  • Oczywi┼Ťcie w ten spos├│b rz─ůd ratuje miejsca pracy, ale jest to tylko na kr├│tk─ů met─Ö– d┼éugoterminowo premie eksportowe nie przynosz─ů nic dobrego. Jedynymi osobami, kt├│re maj─ů z tego korzy┼Ťci, s─ů te, kt├│re otrzymuj─ů premie eksportowe.
  • Faktem jest, ┼╝e produkty ma naturaln─ů cen─Ö wyznaczon─ů przez popyt i poda┼╝. Dla zilustrowania autor wyg┼éasza p┼éomienny tekst o skutkach polityki Wielkiej Brytanii dotycz─ůcej sprzeda┼╝y kukurydzy. Dodatkowo powtarza argument o tym, jak kupcy i po┼Ťrednicy pomagaj─ů rolnikom oraz producentom sprzedawa─ç towary, aby rolnicy i producenci mogli skupi─ç si─Ö na swojej produkcji.
  • Podsumowuj─ůc, Adam Smith uwa┼╝a, ┼╝e wszystko w wolnym rynku samo potrafi si─Ö ustabilizowa─ç. Nie ma sensu, aby rz─ůdy w nim interweniowa┼éy, a co gorsza, pr├│bowa┼éy nim manipulowa─ç.

Ksi─Öga IV, Rozdzia┼é 7: ÔÇ×Bogactwo narod├│w ÔÇö O koloniachÔÇŁ

  • Kraj tworzy kolonie, gdy zaczyna brakowa─ç bogactwa w narodzie.
  • Ludzie na dole hierarchii chc─ů posiada─ç wi─Öcej pieni─Ödzy. Oczywi┼Ťcie osoby na szczycie nie chc─ů si─Ö dzieli─ç. Wi─Öc wysy┼éaj─ů ich do nowego kraju, gdzie mog─ů tworzy─ç bogactwo.
  • Adam Smith w dziele ÔÇ×Bogactwo Narod├│wÔÇŁ jest bardzo krytyczny wobec sposobu, w jaki Europejczycy tworz─ů kolonie. Robili to, zabijaj─ůc rdzenn─ů ludno┼Ť─ç i zagarniaj─ůc wszystko dla siebie. Jednak┼╝e przyznaje, ┼╝e nowe kolonie szybko tworz─ů bogactwo. Dzieje si─Ö tak ze wzgl─Ödu na nowe grunty, kt├│re jak ju┼╝ wcze┼Ťniej wspomina┼é, tworz─ů coraz wi─Öcej ┼╝ywno┼Ťci i bogactwa.
  • Demokracja pozwala Ameryce szybciej rozwija─ç gospodark─Ö. System demokratyczny lepiej radzi sobie z zarz─ůdzaniem, poniewa┼╝ monarchowie zazwyczaj ÔÇ×nie wiedz─ů, co robi─ůÔÇŁ.
  • W tym rozdziale autor na moment powraca do pot─Öpiania niewolnictwa na gruncie moralnym i ekonomicznym.
  • Kolejn─ů negatywn─ů rzecz─ů w koloniach jest to, ┼╝e kraj macierzysty zabrania koloni─ů importowa─ç towary z dowolnego miejsca na ┼Ťwiecie, ograniczaj─ůc je do kraj├│w macierzystych. Takie dzia┼éanie jest szkodliwe dla obu gospodarek, poniewa┼╝ manipuluj─ů cenami, a to sprawia, ┼╝e producenci s─ů mniej produktywni. Ostatecznie produkuje si─Ö mniej materia┼éu, a spo┼éecze┼ästwo jako ca┼éo┼Ť─ç staje si─Ö biedniejsze, pomimo tego, ┼╝e niekt├│re jednostki mog─ů si─Ö bogaci─ç.
  • Je┼╝eli kupcy b─Öd─ů mieli konkurencj─Ö, to b─Öd─ů oni bardziej ostro┼╝ni co do wydawania pieni─Ödzy, a ich wydajno┼Ť─ç wzro┼Ťnie. Je┼╝eli wszyscy kupcy zaczn─ů dzia┼éa─ç w ten spos├│b, to og├│lne bogactwo spo┼éecze┼ästwa zacznie wzrasta─ç.
  • Adam Smith uwa┼╝a, ┼╝e koloni─ů, jak i samej Anglii by┼éo, by lepiej, gdyby zrezygnowa┼éa z kolonii i pozwoli┼éaby im dzia┼éa─ç niezale┼╝nie. Oczywi┼Ťcie autor jest realist─ů i wie, ┼╝e co┼Ť takiego nigdy nie wydarzy si─Ö dobrowolnie, poniewa┼╝ w gr─Ö wchodzi du┼╝o prywatnych przedsi─Öbiorstw. Ponadto twierdzi, ┼╝e Anglia pr─Ödzej czy p├│┼║niej b─Ödzie musia┼éa zrezygnowa─ç z posiadania kolonii, poniewa┼╝ zbankrutuje, pr├│buj─ůc je utrzyma─ç. Oczywi┼Ťcie Smith podaje przyk┼éady, aby zobrazowa─ç, ile Anglia traci na utrzymywaniu kolonii.

Ksi─Öga IV, Rozdzia┼é 8: ÔÇ×Ko┼äcowe uwagi o systemie merkantylistycznymÔÇŁ

  • Wed┼éug Adama Smitha merkantylizm zachodzi w sytuacji, gdy rz─ůd zach─Öca do eksportu, jednocze┼Ťnie zniech─Öcaj─ůc do importu. My┼Ťl─ůc, ┼╝e kraj stanie si─Ö bogatszy. Co ciekawe, s┼éyszymy tego typu pomys┼éy do dzi┼Ť pod nazwami ÔÇ×nadwy┼╝ka handlowaÔÇŁ lub ÔÇ×deficyt handlowyÔÇŁ.
  • Niekt├│re kraje tak bardzo boj─ů si─Ö konkurencji, ┼╝e a┼╝ zakaza┼éy eksportu niekt├│rych maszyn z obawy, ┼╝e kraje te b─Öd─ů wykorzystywa─ç je do zak┼éadania konkurencyjnych firm. Istniej─ů r├│wnie┼╝ przepisy przeciwko angielskim biznesmenom przenosz─ůcym si─Ö do innych kraj├│w w celu prowadzenia tego samego biznesu.
  • System merkantylistyczny niew┼éa┼Ťciwie zak┼éada, ┼╝e gospodarka oparta jest na produkcji. W rzeczywisto┼Ťci opiera si─Ö na konsumpcji. Dobra nie maj─ů ┼╝adnej warto┼Ťci w sytuacji, gdy nie ma ludzi chc─ůcych je skonsumowa─ç. Ostatecznie ca┼éa produkcja musi sprosta─ç wymaganiom konsument├│w.
  • Oczywi┼Ťcie, to nie konsumenci stworzyli system merkantylistyczny. Zrobili to producenci w celu ochrony swoich interes├│w.

Ksi─Öga IV, Rozdzia┼é 9: ÔÇ×O systemach rolniczych, czyli o tych systemach ekonomii politycznej, kt├│re przedstawiaj─ů produkcj─Ö roln─ů jako jedyne albo jako g┼é├│wne ┼║r├│d┼éo dochodu i bogactwa ka┼╝dego krajuÔÇŁ

  • Od tego rozdzia┼éu opisywany jest drugi spos├│b organizacji gospodarki, czyli gospodarka oparta na rolnictwie. Adam Smith w ÔÇ×Bogactwie Narod├│wÔÇŁ nie wyobra┼╝a sobie gospodarki opieraj─ůcej si─Ö na rolnictwie. Natomiast jak dowiedzieli┼Ťmy si─Ö wcze┼Ťniej, dla autora rolnictwo jest wa┼╝n─ů cz─Ö┼Ťci─ů gospodarki.
  • Rolnictwo jest form─ů czystej produkcji, poniewa┼╝ tworzy si─Ö co┼Ť z niczego. Artyku┼éy przemys┼éowe ciesz─ů oko, ale w opinii Smitha nie daj─ů one czystej warto┼Ťci tego, co zostaje wydobyte z ziemi.
  • W dalszej cz─Ö┼Ťci autor pisze o ÔÇ×produkcie czystymÔÇŁ, czyli tym, co dzi┼Ť mo┼╝emy nazwa─ç produktem netto. Ponadto wyja┼Ťnia r├│┼╝nic─Ö mi─Ödzy produktem brutto i netto.
  • Produkt brutto jest wszystkim tym, co zostaje wytworzone/wyprodukowane, przyk┼éadowo plony. Produkt netto (czysty) to, to co pozosta┼éo po op┼éaceniu wydatk├│w. Przyk┼éadowo uprawa ziemniak├│w o warto┼Ťci 100 000 PLN. 20 000 PLN za dzier┼╝aw─Ö ziemi, kolejne 20 000 PLN za prac─Ö maszyn oraz pracownik├│w. W tej sytuacji zysk netto wynosi 60 000 PLN.
  • Gdy chcemy oceni─ç, czy bogactwo kraju wzrasta, czy maleje, to musimy patrze─ç w┼éa┼Ťnie na zysk z produkcji czystej (produkcji netto).
  • Chocia┼╝ rolnicy produkuj─ů najwi─Öcej, to nie mo┼╝na wyeliminowa─ç kupc├│w lub producent├│w z gospodarki. Zwi─Ökszaj─ů produktywno┼Ť─ç poprzez zaspokajanie potrzeb rolnik├│w oraz oszcz─Ödzaj─ůc ich czas na wi─Öksz─ů upraw─Ö ┼╝ywno┼Ťci.
  • Chocia┼╝ w poprzednich rozdzia┼éach dowiedzieli┼Ťmy si─Ö, jak wa┼╝ne jest rolnictwo dla gospodarki, to mimo wszystko Adam Smith nie chce, aby rz─ůd udziela┼é dotacji rolnikom, aby zwi─Ökszy─ç ich produkcj─Ö. W tej kwestii r├│wnie┼╝ powinien decydowa─ç wolny rynek.
  • Adam Smith uwa┼╝a, ┼╝e rynek powinien kierowa─ç si─Ö w┼éasnymi zasadami, a rz─ůd powinien ograniczy─ç si─Ö do:
    • Ochrony spo┼éecze┼ästwa przed zagro┼╝eniem z zewn─ůtrz- armia,
    • Ochrony spo┼éecze┼ästwa przed zagro┼╝eniem w wewn─ůtrz- policja,
    • Tworzenia instytucji publicznych takich jak szko┼éa.
  • Podsumowuj─ůc, zawsze b─Öd─ů istnia┼éy podatki, poniewa┼╝ musz─ů istnie─ç instytucje dobra publicznego, kt├│re nie mog─ů by─ç prywatne.

Ksi─Öga V ÔÇ×Bogactwo Narod├│wÔÇŁ

bogactwo narod├│w streszczenie tom II

ÔÇ×O dochodach panuj─ůcego lub pa┼ästwaÔÇŁ

Ksi─Öga V, Rozdzia┼é 1: ÔÇ×O wydatkach panuj─ůcego lub pa┼ästwaÔÇŁ

  • Po pierwsze rz─ůd musi utrzyma─ç wojsko. Koszty wojska s─ů bardzo indywidualne. W niekt├│rych krajach ka┼╝dy doros┼éy m─Ö┼╝czyzna uwa┼╝any jest za ┼╝o┼énierza, kt├│ry musi stawi─ç si─Ö na s┼éu┼╝b─Ö, gdy pojawi si─Ö zagro┼╝enie.
  • W cywilizowanym spo┼éecze┼ästwie tylko niewielki procent bierze udzia┼é w wojnie. Jak wiemy, wojsko jest op┼éacane z pieni─Ödzy cywil├│w, wi─Öc koszt armii ro┼Ťnie wraz z rozwojem kraju.
  • Smith uwa┼╝a, ┼╝e kraj nie mo┼╝na mie─ç rolnictwa, gdy nie posiada wojska.
  • Po drugie rz─ůd potrzebuje systemu s─ůdownictwa oraz policji, aby utrzyma─ç sprawiedliwo┼Ť─ç w spo┼éecze┼ästwie. Nie mo┼╝na uczyni─ç tych grup prywatnymi, poniewa┼╝ wybrana grupa ludzi b─Ödzie je kontrolowa─ç dla w┼éasnych korzy┼Ťci. Autor przyznaje, ┼╝e nawet w aktualnym systemie publicznym zamo┼╝ni ludzie maj─ů ┼éatwiej ni┼╝ biedni.
  • Ten rozdzia┼é jest bardzo istotny, poniewa┼╝ wiele os├│b twierdzi, ┼╝e powinni┼Ťmy sprywatyzowa─ç wszystkie instytucje, powo┼éuj─ůc si─Ö na teorie Adama Smitha opisane w dziele ÔÇ×Bogactwo Narod├│wÔÇŁ. Jednak┼╝e on twierdzi, ┼╝e instytucje, kt├│re przyk┼éadowo wymienili┼Ťmy wcze┼Ťniej, powinny zosta─ç we w┼éadzy pa┼ästwa, albo nie b─Öd─ů s┼éu┼╝y─ç dobru publicznemu.

Bogactwo Narod├│w ÔÇö jak powinna dzia┼éa─ç edukacja:

  • Najwa┼╝niejsze dla autora jest to, aby szko┼éy zosta┼éy publiczne, poniewa┼╝ ka┼╝de dziecko w kraju musi mie─ç szans─Ö na dobr─ů edukacj─Ö.
  • Co ciekawe uwa┼╝a r├│wnie┼╝, ┼╝e system edukacji jest zbudowany na potrzeby nauczycieli, a nie uczni├│w. Edukacja powinna spe┼énia─ç wymagania spo┼éecze┼ästwa, czyli nauczyciele powinni uczy─ç tego, czego ludzie chc─ů si─Ö uczy─ç. Je┼╝eli kto┼Ť chce si─Ö nauczy─ç rolnictwa, to nie powinno uczy─ç si─Ö go przez pi─Ö─ç miesi─Öcy czytania po ┼éacinie. Jednak┼╝e pomimo tych r├│┼╝nych potrzeb w ka┼╝dej dzielnicy powinna by─ç szko┼éa, w kt├│rej powinno si─Ö naucza─ç podstaw takich jak czytanie, pisanie i dodawanie. To niezb─Ödna wiedza, aby inni ludzie ich nie oszukiwali.
  • Kolejn─ů zalet─ů edukacji publicznej jest spos├│b, w jaki promuje stabilne spo┼éecze┼ästwo. Uwa┼╝a, ┼╝e ludzie, kt├│rzy s─ů wykszta┼éceni, s─ů mniej sk┼éonni do buntu przeciwko klasom wy┼╝szym, poniewa┼╝ wiedz─ů jak bezcelowe jest to dzia┼éanie.
  • Twierdzi, ┼╝e bogaci powinni by─ç opodatkowani wed┼éug wy┼╝szej stawki ni┼╝ ludzie biedni. Twierdzi tak, poniewa┼╝ jeden dolar nie mo┼╝e znaczy─ç tyle samo dla osoby zamo┼╝nej, co osoby ubogiej.

Ksi─Öga V, Rozdzia┼é 2: ÔÇ×O og├│lnych, czyli publicznych ┼║r├│d┼éach dochod├│w spo┼éecze┼ästwaÔÇŁ

  • Co ciekawa za czas├│w Adama Smitha, nie wszystkie przychody pa┼ästwa pochodzi┼é od podatnik├│w. Cz─Ö┼Ť─ç przychod├│w pochodzi┼éa z prywatnego konta kr├│la. Przyk┼éadowo, kr├│l mia┼é dochody z posiadanej przez siebie ziemi i przekazywa┼é cz─Ö┼Ť─ç z tych dochod├│w na inwestycj─Ö w kraj. Oczywi┼Ťcie wi─Ökszo┼Ť─ç funduszy pochodzi┼éa z kieszeni obywateli.
  • Ciekaw─ů teoriom ÔÇ×ojca ekonomiiÔÇŁ jest to by p┼éaci─ç podatki w najbardziej dogodnym okresie w roku.

Ksi─Öga V, Rozdzia┼é 3: ÔÇ×Bogactwo Narod├│w ÔÇö O d┼éugach publicznychÔÇŁ

  • Kraje wydaj─ů mn├│stwo pieni─Ödzy w czasie pokoju, co oznacza, ┼╝e nie maj─ů ┼╝adnych oszcz─Ödno┼Ťci na wypadek wojny. Zad┼éu┼╝enie kraju ro┼Ťnie w czasie wojny, poniewa┼╝ pieni─ůdze publiczne nie wystarcz─ů na nagle pojawiaj─ůce si─Ö zwi─Ökszone wydatki.
  • Pa┼ästwo jest r├│wnie┼╝ w stanie popa┼Ť─ç w d┼éugi, aby utrzyma─ç wymiar sprawiedliwo┼Ťci. Gdy waluta zacznie traci─ç na warto┼Ťci, to kraj zacznie si─Ö zad┼éu┼╝a─ç, aby utrzyma─ç sektory niezb─Ödne do utrzymania r├│wnowagi w kraju.
  • ÔÇ×Ojciec ekonomiiÔÇŁ uwa┼╝a, ┼╝e d┼éug publiczny pewnego dnia zrujnuje ca┼é─ů gospodark─Ö Europy. Dodatkowo wraca do tematu nierentownych kolonii, przypominaj─ůc, ┼╝e Anglia w celu ich utrzymania zaci─ůga wysokie d┼éugi.
  • Dzie┼éo ÔÇ×Bogactwo Narod├│wÔÇŁ Adama Smitha ko┼äczy si─Ö negatywnym podsumowaniem gospodarki Wielkiej Brytanii. Dodatkowo informuje, ┼╝e nadszed┼é czas, aby Anglia zaakceptowa┼éa swoj─ů sytuacj─Ö i utrat─Ö pozycji najlepiej prosperuj─ůcej gospodarki ┼Ťwiata.

┼╣r├│d┼éa artyku┼éu ÔÇ×Bogactwo Narod├│wÔÇŁ Streszczenie Tom II

Tekst:

  • Streszczenie na podstawie: ÔÇ×Badania nad natur─ů i przyczynami bogactwa narod├│wÔÇŁ TOM II Adam Smith, Wydawnictwo PWN 2015.

Grafiki:

  • T┼éo Ksi─Öga IV: https://www.prospectmagazine.co.uk/magazine/ideas-that-built-the-world-joel-mokyr-liberalism
  • T┼éo Ksi─Öga V:
  • Najwi─Ökszy monopolista w Wielkiej Brytanii, Herb Kompanii Wschodnioindyjskiej: https://www.prospectmagazine.co.uk/magazine/ideas-that-built-the-world-joel-mokyr-liberalism
5/5 - (2 votes)